Soạn phiếu bài tập bằng AI theo chương trình GDPT 2018: giáo viên cần đưa gì và kiểm gì

AI tạo câu hỏi rất nhanh, nhưng không biết lớp bạn đang học đến đâu, trường dùng bộ sách nào hay bạn muốn đánh giá yêu cầu nào. Nếu để AI "tự nhớ" chương trình, nó có thể trộn kiến thức giữa các lớp hoặc bịa mã yêu cầu. Cách an toàn: giáo viên đưa đúng yêu cầu cần đạt, AI soạn nháp, giáo viên tự giải và rà từng câu.

Bài này là quy trình hỗ trợ giáo viên, không phải bộ đề đã được thẩm định. GDPT 2018 là Chương trình giáo dục phổ thông ban hành kèm Thông tư 32/2018/TT-BGDĐT. Yêu cầu cần đạt là mô tả điều học sinh phải biết hoặc làm được sau một nội dung, ghi trong chương trình từng môn.

Bước 1. Kiểm văn bản chương trình đang áp dụng

Trước khi trích, mở văn bản chính thức và kiểm bản mới nhất cho môn, lớp của bạn:

• Chương trình tổng thể và chương trình môn học do Bộ Giáo dục và Đào tạo công bố.
• Các văn bản sửa đổi, gần nhất có Thông tư 17/2025/TT-BGDĐT ngày 12/09/2025 sửa đổi, bổ sung một số nội dung trong chương trình.
• Hướng dẫn của Sở, Phòng và tổ chuyên môn của trường. Công văn 5588/BGDĐT-GDPT ngày 19/08/2026 giao Sở xây dựng quy định sử dụng AI trong dạy học, kiểm tra, đánh giá; hỏi trường đã có quy định này chưa.

Theo tin ngày 07/09/2026, Bộ Giáo dục và Đào tạo đặt nhiệm vụ sửa đổi đồng bộ chương trình, sách giáo khoa trong năm học 2026-2027; chi tiết chưa được công bố trong tin này. Vì vậy, luôn kiểm lại văn bản ngay trước khi soạn, đừng dùng đoạn trích đã lưu từ năm trước.

Bước 2. Chuẩn bị đầu vào cho AI

Ghi rõ: môn, lớp, chủ đề, đoạn yêu cầu cần đạt (chép nguyên văn từ văn bản), thời lượng, số câu, dạng bài và mức độ. Đừng yêu cầu AI tự tìm hay tự đặt mã yêu cầu.

Không đưa tên, điểm số, nhu cầu hỗ trợ đặc biệt hay bất kỳ thông tin cá nhân nào của học sinh vào công cụ chưa được nhà trường cho phép.

Bước 3. Dùng yêu cầu có ràng buộc

Bạn là trợ lý soạn nháp cho giáo viên.
Dựa đúng vào yêu cầu cần đạt tôi cung cấp, soạn phiếu bài tập gồm: mục tiêu, [số] câu hỏi, đáp án, lời giải ngắn và lỗi học sinh dễ mắc.
Không thêm yêu cầu cần đạt, trích dẫn chương trình hay kiến thức ngoài đoạn tôi đưa.
Với mỗi câu, ghi câu đó đo phần nào của yêu cầu cần đạt. Nếu một câu chưa đo đúng, hãy nói rõ.
Cuối cùng, liệt kê những điểm giáo viên cần tự rà.

Môn, lớp, chủ đề: [...]
Yêu cầu cần đạt (chép nguyên văn từ văn bản chương trình): [...]
Thời lượng, số câu, dạng bài: [...]

Bước 4. Tự giải từng câu như một người giải độc lập

Ví dụ số học giả lập: "Một hộp có 28 quyển vở. Ba phần tư số vở được phát cho lớp. Hỏi đã phát bao nhiêu quyển?" Đáp án nháp: 21 quyển, vì 28 × 3/4 = 21.

Ví dụ này chỉ để minh họa cách kiểm; không phải tuyên bố đề phù hợp với một lớp hay bài học cụ thể. Hãy tự giải mỗi câu trước khi đọc đáp án của AI, rồi so.

Ví dụ lỗi hay gặp (biên tập viết để minh họa):

Ví dụ đã thử: phiếu 4 câu, 10 phút (01/10/2026)

Biên tập chạy một lượt trên ChatGPT (trò chuyện tạm thời) với hai mục tiêu tự ghi, giả lập, không trích chương trình: (1) nhận biết hai phân số bằng nhau bằng tích chéo; (2) rút gọn phân số về tối giản, tử và mẫu không quá 100. Yêu cầu: câu 1 và 2 cho mục tiêu 1, câu 3 và 4 cho mục tiêu 2, mỗi câu ghi mức và thời gian, kèm đáp án và lời giải.

Đáp án đều đúng khi tự giải lại. Nhưng đúng đáp án chưa phải là phiếu tốt. Ba điểm phát hiện khi rà:

1. Hai cặp “bằng nhau” (2/3 và 6/9, 4/7 và 12/21) đều là nhân cả tử và mẫu với 3. Học sinh có thể nhận ra mà không cần tích chéo, nên câu chưa đo đúng mục tiêu 1. Sửa: thêm một cặp bằng nhau không nhân thẳng được, ví dụ 6/8 và 9/12.
2. Câu 3 và câu 4b cùng đáp án 3/4. Học sinh chép đáp án câu trước vẫn đúng. Sửa: đổi 72/96 thành phân số có đáp án khác.
3. Bản chép văn bản thô của câu trả lời hiện công thức dạng mã (\frac{2}{3}). Dán sang Word hay Google Docs cần gõ lại phân số; kiểm bản in trước khi phát.

Cách rà từng câu theo mục tiêu, đáp án, độ khó và thời gian làm bài có ở bài bảng rà phiếu bài tập do AI soạn.

Bước 5. Rà chất lượng cả phiếu

Với mỗi câu, ghi: phần yêu cầu cần đạt được đo, mức độ, đáp án đúng, lý do đúng và cách chấm. Kiểm câu chữ có hai cách hiểu không, dữ kiện có đủ không, thời gian làm bài có thực tế không. Nếu phiếu dùng làm bài kiểm tra chính thức, giáo viên chịu trách nhiệm duyệt ma trận đề và làm theo quy định của trường.

Bước 6. Dùng cho lớp của bạn

Bắt đầu với một phiếu ngắn (3 đến 5 câu) cho nội dung bạn nắm chắc nhất, để dễ phát hiện lỗi của AI. Lưu lại prompt và các lỗi AI hay mắc với môn của bạn thành danh sách kiểm riêng. Muốn tạo bài kiểm tra từ tài liệu có sẵn, xem thêm Tạo bài kiểm tra tình huống từ tài liệu đào tạo.

Kiểm trước khi phát cho học sinh

• Câu hỏi có đo đúng yêu cầu cần đạt đã đưa vào không?
• Giáo viên đã tự giải và xác nhận từng đáp án chưa?
• Mỗi câu có một đáp án rõ, hoặc đã ghi rõ chấp nhận nhiều cách trả lời chưa?
• Mức độ có phù hợp lớp và phần đã dạy không?
• Có kiến thức ngoài chương trình lẫn vào không?
• Phiếu có dùng thông tin cá nhân hay nhạy cảm của học sinh không?

Khi gặp trục trặc

AI trộn kiến thức giữa các lớp hoặc tự nêu mã chương trình: xóa phần không có nguồn, yêu cầu chỉ dùng đoạn trích giáo viên đưa.

Đáp án của AI khác cách giải trong sách: giáo viên tự kiểm đề và đáp án độc lập; không mặc định AI đúng vì lời giải dài.

Trường chưa cho phép dùng công cụ AI: soạn bằng cách cũ hoặc hỏi tổ chuyên môn; đừng dùng tài khoản cá nhân với dữ liệu của trường.

Hỏi đáp

Giáo viên có thể nhờ AI soạn câu hỏi trắc nghiệm cho cả một chương không?

Có thể, nhưng nên chia nhỏ theo từng yêu cầu cần đạt và bắt đầu với phiếu 3 đến 5 câu để dễ phát hiện lỗi. Mỗi lần, đưa đúng đoạn yêu cầu cần đạt chép từ văn bản chương trình và yêu cầu AI ghi câu nào đo phần nào. Giáo viên vẫn tự giải từng câu trước khi đọc đáp án của AI.

Học sinh cũng dùng AI để làm bài thì giáo viên nên làm gì?

Trước hết, xem quy định của trường và tổ chuyên môn về việc học sinh dùng AI. Khi soạn phiếu, giáo viên có thể ưu tiên câu yêu cầu trình bày cách giải hoặc giải thích lý do, để thấy được học sinh hiểu đến đâu. Việc này nên được tổ chuyên môn thống nhất, không chỉ một giáo viên tự quyết.